Curso de OpenOffice.org

Menú

Writer

Writer é o procesador de textos de OpenOffice.org. Esta páxina contén unha serie de actividades graduadas que che axudarán a adquirir soltura no seu manexo. Deberás completalas na orde en que aparecen.

Os contidos de axuda do programa e as guías oficiais axudaranche a resolver as túas dúbidas. Para continuar debes ter OpenOffice.org instalado.

1. Usar a axuda do programa

1. Abre OpenOffice.org Writer.
2. Abre as páxinas de axuda. Hai tres maneiras de facelo:
   • Abrir o menú Axuda > Axuda de OpenOffice.org
   • Premer no botón correspondente da barra de ferramentas Estándar
   • Pulsar a tecla F1
3. Preme no separador Contido. No panel da esquerda vai abrindo estes nodos: Documentos de texto > Referencia de comandos e menús > Menús > Ficheiro. Verás aparecer a páxina de axuda sobre o este menú. Marca a páxina premendo no botón Engadir a marcadores.
4. Preme no separador Índice. Busca temas de axuda sobre os parágrafos e abre a entrada mover co teclado. Marca tamén esta páxina.
5. Preme no separador Localizar. Localiza o termo sangría e abre a páxina Aumentar sangría. Márcaa tamén.
6. Preme no separador Marcadores e abre as páxinas marcadas. Por último, elimina os marcadores.

2. A ventá principal e as barras de ferramentas

1. Abre OpenOffice.org Writer.
2. Localiza os seguintes elementos da interface gráfica de usuario: barra de título da ventá principal, barra de menús, botón de pechar o documento, barra de ferramentas Estándar, barra de ferramentas de Formatado, regra horizontal, regra vertical, barra de desprazamento vertical, barra de desprazamento horizontal e barra de estado.
3. Despraza lentamente o punteiro do rato sobre os botóns das barras de ferramentas: para cada botón verás aparecer un cadro de axuda que che di para que serve o botón.
4. Abre o menú Ver > Barras de ferramentas: abrirase un submenú con todas as barras dispoñibles. Observa que as barras actualmente visibles aparecen marcadas. Por defecto só están visibles a barra Estándar e a barra de Formatado.
5. Preme na opción Debuxo para visualizar a barra de Debuxo: normalmente esta barra aparecerá ancorada sobre a barra de estado. Agora xoga un pouco con ela: pon o punteiro do rato na súa agarradoira e arrastra a barra ata despegala do bordo inferior. Temos agora unha barra flotante que podemos arrastrar e colocar onde queiramos, incluso fóra da ventá principal.
6. Pecha a barra de Debuxo premendo sobre o seu botón de peche. A diferencia da maioría das barras, esta barra ten un botón para visualizala e ocultala na barra Estándar. Busca o botón e púlsao para volver abrila: mostrarase onde estaba cando se pechou. Agora arrastra a barra ata ancorala no seu lugar predeterminado, enriba da barra de estado. Por último volve pulsar o botón para pechala.

3. Visualizar un documento e desprazar o cursor

1. Abre este documento: Vigo-1A.odt.
2. Axusta o tamaño da ventá e o zoom para visualizar o documento correctamente. Para axustar o zoom, preme no botón da barra Estándar ou fai dobre clic na porcentaxe mostrada na barra de estado. Proba diferentes axustes e observa as diferencias.
3. Usa a barra de desprazamento vertical para examinar o documento ata o final e fai clic nunha palabra calquera da penúltima liña. Isto sitúa o cursor de edición nun punto desa palabra, de xeito que se pulsas unha letra, engadirase nese punto.
4. Agora volve visualizar a primeira páxina usando outra vez a barra de desprazamento vertical. Aínda que estamos a ver a primeira páxina, o cursor de edición segue no mesmo sitio. Pulsa a tecla FrechaDereita para desprazalo un carácter á dereita: automaticamente o documento se despraza para deixar ver o cursor.
5. Para desprazar o cursor de edición, proba a usar as teclas de frecha e as teclas Inicio e Fin, soas e en combinación coa tecla Ctrl.

4. Seleccionar, borrar, desfacer e refacer

1. Abre este documento: Vigo-1A.odt. Se xa o tes aberto, pulsa Ctrl+Inicio para situar o cursor no inicio do documento.
2. Selecciona e borra as palabras duplicadas sobre fondo azul. Fai dobre clic para seleccionalas e pulsa a tecla Supr ou Retroceso para borralas. Borra tamén os espazos sobrantes.
3. Busca o botón Desfacer na barra de ferramentas Estándar e púlsao repetidamente ata desfacer todos os cambios.
4. Volve borrar as tres palabras pero esta vez fai a selección co teclado: sitúa o cursor ao inicio da palabra e pulsa repetidamente a tecla FrechaDereita mentres tes tamén pulsada a tecla Maiúsculas; ou pulsa a combinación Ctrl+Maiúsculas+FrechaDereita. En xeral, as teclas de atallo usadas para desprazar o cursor tamén poden usarse para seleccionar mantendo a tecla Maiúsculas pulsada.
5. Pulsa Ctrl+Z repetidamente para desfacer os cambios e a continuación pulsa Ctrl+Y repetidamente para refacelos.
6. Selecciona e borra as frases duplicadas sobre fondo azul no apartado de historia. Fai tres clics para seleccionalas e pulsa Supr ou Retroceso para borralas. Borra tamén os espazos sobrantes.
7. Selecciona e borra o parágrafo duplicado sobre fondo amarelo no apartado de xeografía. Fai catro clics para seleccionalo e pulsa Retroceso dúas veces para borrar o texto e o salto de parágrafo.
   

   Se en vez da tecla Retroceso, pulsas a tecla Supr, eliminarase igualmente o contido do parágrafo, pero non o seu formato, que se lle aplicará ao parágrafo seguinte.

8. Desfai os cambios e volve borrar o parágrafo pero esta vez imos facer a selección doutra maneira para borrar o texto e o salto de parágrafo xuntos. Sitúa o punteiro do rato na marxe dereita a altura da última liña do parágrafo anterior, pulsa o botón esquerdo e, sen soltalo, despraza o punteiro pola marxe cara abaixo ata chegar a altura da última liña do parágrafo. Solta o botón do rato e pulsa a tecla Supr ou Retroceso.
9. Selecciona e borra as secuencias sobre fondo verde no apartado de economía. Fai a selección premendo co rato no inicio e mantendo o botón pulsado ata chegar ao final. Tamén podes facer a selección co teclado se che resulta máis cómodo.

5. Copiar, cortar, pegar, desfacer e refacer cambios

1. Abre este documento: Vigo-1B.odt.
2. Duplica o primeiro parágrafo despois do título. Selecciona desde o final do título ata o final do parágrafo, pulsa o botón Copiar da barra de ferramentas Estándar, fai clic ao final do parágrafo e preme no botón Pegar da barra de ferramentas Estándar.
3. Pulsa o botón Desfacer para desfacer os cambios e logo o botón Refacer para restauralos.
4. Volve desfacer os cambios e duplicar o parágrafo (sen usar o botón Refacer), pero esta vez fai a selección co teclado e usa teclas de atallo para copiar (Ctrl+C) e pegar (Ctrl+V). Para facer a selección, sitúa o cursor ao final do título e pulsa FrechaAbaixo repetidamente e a tecla Fin mentres tes a tecla Maiúsculas pulsada ata situar ao cursor xusto ao final do parágrafo.
5. Move o apartado de xeografía diante do apartado de historia. Selecciona desde o final do parágrafo inmediatamente anterior ao título ata o final do último parágrafo do apartado, pulsa o botón Cortar, sitúa o cursor ao final do parágrafo anterior ao título Historia, e pulsa o botón Pegar.
6. Desfai os cambios e volve mover o apartado (sen usar Refacer), pero esta vez usa o menú contextual.

6. Crear, gardar e abrir documentos

1. Pecha Writer, se o tes aberto.
2. Crea un documento de texto novo: só tes que abrir Writer desde o menú de inicio do sistema.
3. Escribe unha frase de proba, o que se che ocorra.
4. Preme no botón Gardar para gardar o documento. Como é a primeira vez que o gardas aínda non ten nome, polo que se abrirá o cadro de diálogo de Gardar como. Escribe o nome no cadro Nome do ficheiro e pulsa Aceptar.
   

   De xeito predeterminado o documento gárdase en formato de texto de OpenDocument coa extensión .odt (non é necesario escribila se está activada a caixa de verificación Extensión automática do nome do ficheiro). OpenDocument é un formato aberto estandarizado (ISO/IEC 26300:2006) que busca garantir o libre acceso dos usuarios aos seus documentos independentemente das aplicacións que usen para editalos.

5. Escribe outra frase máis e volve gardar o documento, esta vez usando a tecla de atallo correspondente, Ctrl+S nas versións en inglés e galego ou Ctrl+G na versión en castelán. Como o documento xa ten nome, a acción execútase de inmediato sen pedirche máis datos.

   

   É unha boa idea coller o hábito de realizar este pequeno xesto de pulsar a tecla de atallo de gardar de vez en cando mentres editamos un documento: pódenos evitar grandes desgustos.

6. Pecha o documento sen pechar a ventá principal pulsado o botón de Pechar documento.
7. Abre o documento de novo: preme no botón Abrir da barra de ferramentas Estándar, localiza o documento no cadro de diálogo, e fai dobre clic sobre o seu nome ou pulsa o botón Abrir do cadro de diálogo.
8. Por último, crea outro documento novo, esta vez pulsando o botón Novo da barra de ferramentas Estándar. Escribe unha frase, gárdao e pecha a aplicación.

7. Contido e formato

Antes de continuar convén distinguir entre o contido e o formato do documento:

• O contido consiste na secuencia de parágrafos, táboas, imaxes, etc. de que consta o documento. Á súa vez os parágrafos consisten nunha secuencia de palabras e caracteres.
• O formato é particularmente a representación e disposición visual do contido na páxina ou páxinas do documento; a súa función principal debe ser salientar a estrutura semántica do contido para axudar ao lector a comprendelo mellor. Así, no caso dunha carta, por exemplo, os parágrafos do encabezamento, corpo e peche deben separarse adecuadamente; no caso dun informe, os títulos dos apartados deben resaltarse dalgunha maneira, por exemplo poñéndoos en letra negra (bold) e separándoos dos parágrafos veciños.
• Xenericamente, tamén se consideran formato todas as propiedades que afectan ao comportamento dun obxecto, aínda que non sexan visuais. Tal vez a máis notable sexa o idioma, que se lle pode atribuír a cada palabra do documento para realizar a corrección ortográfica.
  

  Un erro nefasto é pulsar a tecla Entrar ao final de cada liña para pasar á liña seguinte, como se dunha máquina de escribir se tratase: se o facemos, nada funcionará ben. Nun procesador de textos, a tecla Entrar úsase principalmente para iniciar un parágrafo novo; as liñas axústanse automaticamente en función do tamaño e tipo de letra e das dimensións das marxes, etc.

Dentro do formato debemos distinguir entre formato de carácter e formato de parágrafo:

• O formato de carácter aplícase aos caracteres seleccionados ou, se non hai selección, á palabra na que está o cursor, e pode consistir en todo tipo de propiedades que loxicamente se lle podan atribuír a unha palabra ou conxunto de caracteres, por exemplo: o tipo, estilo e tamaño da letra, o idioma, o subliñado, a cor de fondo, etc.
• O formato de parágrafo aplícase aos parágrafos seleccionados ou, se non hai selección, ao parágrafo no que está o cursor, e pode consistir en todo tipo de propiedades que loxicamente se lle podan atribuír a un parágrafo pero non a unidades menores, por exemplo: as sangrías, o espazamento superior e inferior, o aliñamento, a numeración, a tabulación, os bordos, etc.
  

  Un erro moi frecuente consiste en aliñar ou posicionar parágrafos usando repetidamente a barra espazadora ou a tecla Entrar. Como norma xeral, o aliñamento e posicionamento dos parágrafos debe efectuarse sempre mediante a aplicación dos formatos de parágrafo correspondentes.

8. Práctica de formatado

1. Abre este documento: Formatado-1A.odt. Observa que contén 10 parágrafos, dos cales 4 son títulos, pero o aliñamento dos títulos e o espazamento vertical efectuouse por medio de espazos e liñas en branco. Isto non é boa idea.
2. Selecciona os catro títulos: fai tres clics para seleccionar o primeiro, cambia o modo de selección pulsando sobre a palabra EST (modo de selección estándar) na barra de estado ata que apareza ENG (modo de selección engadir, AGR en castelán), e fai tres clics sobre cada un dos outros títulos ata seleccionar os catro. Se cometes un erro, pulsa a tecla Esc e inténtao de novo. Este tipo de selección descontinua coñécese como selección múltiple.
   

   Tamén podes facer unha selección múltiple pulsando Ctrl mentres fas a selección co rato, sen necesidade de cambiar o modo de selección.

3. Usando os botóns da barra de ferramentas de formatado, aplica tipo de letra Bitstream Vera Sans, tamaño de 14 puntos, negra, e subliñada.
4. Abre o cadro de formato de carácter seleccionando o elemento de menú Formato > Carácter. Desde aquí tes acceso a todas as propiedades de formato de carácter. Aumenta o espazo entre caracteres seleccionando o separador Posición e logo Espazamento Expandido de 1pt. Pulsa Aceptar para aplicar o formato e observa que o aliñamento dos títulos queda desfeito.
5. Comproba na barra de estado que o modo de selección activo é o modo estándar (se non o é, fai clic no modo de selección ata volver a el). Elimina os espazos diante de cada título. Selecciona os catro títulos (segue o consello anterior) e céntraos pulsando no botón Centrar da barra de Formatado. Agora estarán correctamente aliñados e permanecerán así aínda que cambies as outras propiedades.
6. Por último, elimina as liñas en branco (sitúa o cursor no inicio de cada liña e pulsa Retroceso), selecciona todos os parágrafos, abre o cadro de formato de parágrafo premendo no elemento de menú Formato > Parágrafo, selecciona o separador Sangrías e espazamento, Espazamento despois do parágrafo de 0,30cm, Espazamento entre liñas Proporcional de 120%, e pulsa Aceptar. O resultado deberá ser como este: Formatado-1B.odt.

9. Estilos de parágrafo

Os estilos son combinacións de formatos que se aplican conxuntamente mediante unha única acción. Os estilos de parágrafo combinan formatos de carácter e de parágrafo. Ao aplicar a un parágrafo un estilo de parágrafo suceden dúas cousas: primeira, como era de esperar, os formatos de parágrafo do estilo sonlle aplicados ao parágrafo, substituíndo o formato que tiña previamente; e segunda, todas as palabras do parágrafo que non tiñan formato propio reciben os formatos de carácter do estilo.

Poñamos un exemplo para aclarar isto: supoñamos que nun parágrafo poñemos unha palabra de cor vermella e a continuación lle aplicamos ao parágrafo un estilo definido coa cor de texto verde; o resultado será que todas as palabras que non tiñan a cor definida aparecen verdes, pero a que estaba en vermello segue vermella. Se máis adiante redefinimos o estilo de parágrafo coa cor de texto azul, a palabra vermella seguirá vermella, pero as restantes aparecerán azuis. Se queremos que a palabra vermella non sexa unha excepción e se comporte como o resto, hai que situar o cursor de edición na palabra e premer no elemento de menú Formato > Formatado predefinido.

Aínda que o usuario pode crear estilos novos, Writer incorpora unha chea de estilos predefinidos para moitos usos diferentes: títulos, corpo de texto, cabeceiras e pés de páxina, etc., todos eles modificables polo usuario. Os estilos organízanse xerarquicamente, derivando todos dun estilo chamado Predefinido (ou Predeterminado en castelán). Cada estilo recibe dos seus antecesores na xerarquía todos os formatos que o propio estilo non define expresamente. Por exemplo, se incluímos a cor de texto verde na definición do estilo Predefinido, todo o documento se poñerá en verde porque todos os estilos descenden do estilo Predefinido; se logo definimos o estilo Título (Encabezado en castelán) coa cor vermella, todos os títulos aparecerán en vermello porque todos os estilos de título derivan do estilo Título.

10. Redactar unha carta de presentación

1. Abre este documento: Carta-1A.odt.
2. Modificar o estilo Predefinido. Como o estilo de todos os parágrafos deste documento é Predefinido, fai clic co botón dereito do rato en calquera palabra e selecciona Editar estilo de parágrafo. Pulsa sobre o separador Sangrías e espazamento, axusta o espazo entre liñas Proporcional de 120% e pulsa Aceptar.
3. Mover a última liña ao pé de páxina. Selecciona o texto da liña, córtao, pulsa Retroceso, preme no elemento de menú Inserir > Pé de páxina > Predefinido e pega o texto sen formato premendo no botón Pegar ata que apareza un submenú e seleccionando Texto sen formato.
   

   O submenú Inserir > Pé de paxina mostra todos os estilos de páxina usados no documento, para poder elixir as páxinas que deben ter pé de paxina. Aquí só se mostra Predefinido porque é o único estilo de páxina usado. A diferencia dos formatos de carácter e parágrafo, o formato de páxina non se aplica a páxinas individuais, senón colectivamente, por medio dos estilos de páxina, á todas as páxinas que comparten un mesmo estilo.

   

   Pegamos o texto sen formato para non cambiar o estilo propio de pé de páxina. Aquí é irrelevante, pero en moitas ocasións facer un pegado normal (con formato) pode arruinarnos un formato previo. Menos mal que sempre temos a posibilidade de desfacer!

4. Selecciona os datos do destinatario e alíñaos á dereita. A continuación fai o mesmo coa data.
5. Selecciona a primeira liña do remitente e a data, abre o cadro de formato de parágrafo e aplica Espazamento enriba do parágrafo de 0,40cm. Selecciona o saúdo e aplícalle Espazamento enriba do parágrafo de 1,00cm e Espazamento despois do parágrafo de 0,40cm.
6. Selecciona o resto do texto (desde Adxunto a Domínguez) e usa o Selector de estilo da barra de Formatado para aplicar o estilo Corpo de texto.
7. Modifica o estilo Corpo de texto e aplícalle unha Sangría de primeira liña de 1,20cm, Espazamento despois do parágrafo de 0,40cm e no separador de Aliñamento selecciona Xustificado.
8. Aplícalle á sinatura un espazamento superior de 1,20cm.
9. Finalmente axusta as marxes da páxina a 2,50cm: selecciona o elemento de menú Formato > Páxina, preme no separador Páxina e realiza o axuste. O resultado debe ser como este: Carta-1B.odt.
   

   A opción do menú Formato > Páxina en realidade axusta o estilo da páxina actual, de xeito que os cambios realizados repercutirán en todas as páxinas que usen o mesmo estilo.

11. Redactar un currículum vítae

1. Abre este documento: CV-1A.odt.
2. Usando o Selector de estilo da barra de Formatado, aplica os estilos de parágrafo seguintes: Título 1 (Encabezado 1 en castelán) para a primeira liña e Título 2 (Encabezado 2 en castelán) para os títulos dos apartados.
3. Abre a ventá de Estilos e formatado (preme no botón correspondente da barra de Formatado) e arrástraa sobre o bordo esquerdo para ancorala. Axusta o tamaño da ventá e o zoom, en caso necesario. Selecciona a vista xerárquica.
   

   Para desancorar a ventá pulsa Ctrl e, sen soltar a tecla, fai dobre clic con botón esquerdo do rato nunha área baleira da ventá. Repite a operación para re-ancorala.

   

   De xeito predeterminado a ventá de Estilos e formatado só mostra unha selección automática de estilos. Cámbiase a vista por medio do selector que está na parte inferior da ventá.

4. Modifica o estilo de parágrafo Predefinido (Predeterminado, en castelán): pulsa sobre o nome do estilo con botón dereito do rato e selecciona Modificar. Aplica tipo de letra Bitstream Vera Serif de 10pt e espazamento despois do parágrafo de 0,20cm.
   

   Como o Predefinido é o pai de todos os estilos, estes cambios afectarán a todos os estilos que non definan expresamente as propiedades cambiadas. O tipo de letra dos títulos non cambiou porque os estilos Título 1, Título 2, etc., descenden do estilo Título que define expresamente o tipo de letra.

5. Modifica o estilo de parágrafo Título para centrar os títulos e usar o mesmo tipo de letra que no texto. Aplica tipo de letra Bitstream Vera Serif e aliñamento no centro.
6. Modifica o estilo de parágrafo Título 2 e quita a cursiva.
7. Centra os datos persoais, sangra a data e a sinatura a 8 cm usando a regra horizontal, e sepáraas 2 cm do parágrafo anterior.
8. Aplica viñetas aos datos non persoais. Usando o modo de selección Engadir, selecciona as liñas e pulsa o botón Activar/Desactivar viñetas da barra de Formatado: aplicaranse as viñetas e mostrarase a barra de Viñetas e numeración. Preme no botón Viñetas e numeración desta barra e, na ventá homónima, cambia a viñeta.
   

   A barra de ferramentas de Numeración e viñetas, igual que a de Táboa, é sensible ao contexto: móstrase automaticamente cando o cursor de edición está nun parágrafo numerado ou cunha viñeta, e ocúltase cando non resulta útil.

9. Abre o cadro de formato de páxina, pero, para variar, esta vez fai dobre clic no nome do estilo de páxina na barra de estado. Axusta as catro marxes a 2,50cm. O resultado debe ser como este: CV-1B.odt
10. Para ver como quedaría a páxina impresa preme no botón Vista preliminar da barra Estándar e, se tes acceso a unha impresora, proba a imprimila.

12. Redactar un documento extenso

1. Abre este documento: Italia-1A.odt
2. Visualizar parágrafos. Selecciona todo o texto (menú Editar > Seleccionar todo) e aplícalle o estilo de parágrafo Corpo de texto. Isto permitiranos identificar visualmente os parágrafos. Pulsa Ctrl+Inicio para regresar ao principio.
3. Marcar os títulos. Aplícalle os estilos Título 1 ou Título 2 aos títulos dos diferentes apartados e subapartados (considera Actualidade como un subapartado de Historia). Isto permitiranos xerar automaticamente un índice de contidos.
4. Dar formato ao corpo de texto. Modifica o estilo de parágrafo Predefinido: aplica espazamento entre liñas proporcional de 120%. Modifica o estilo Corpo de texto: aplica sangría de primeira liña automática, aliñamento xustificado e no separador Fluxo de texto pon 2 liñas en control de liñas illadas e viúvas. Isto evitará que quede unha liña soa illada do resto do parágrafo ao final ou ao principio dunha páxina.
5. Vai ao final para preparar a táboa de festas:
   1. Selecciona todas as liñas debaixo do título Festas, e convérteas nunha táboa. Preme no menú Táboa > Converter > Texto en táboa, en Opcións marca Título, Repetir título 1 fila, e pulsa Aceptar.
   2. Selecciona toda a táboa (pon o cursor nunha cela e pulsa Ctrl+A dúas veces) e aplica o estilo de parágrafo Contido de táboa.
   3. Pulsa Esc para desfacer a selección e selecciona a primeira fila da táboa situado o punteiro do rato á esquerda e pulsado o botón esquerdo cando cambie a unha frecha. Aplica o estilo Título de táboa.
   4. Selecciona as columnas da táboa, fai clic co botón dereito do rato e aplica Columna > Largura ideal. Preme no botón Propiedades da táboa da barra de Táboa e aplica aliñamento no centro.
6. Vai ao inicio para preparar a portada:
   1. Pon o cursor ao final da terceira liña e insire dúas quebras de páxina (menú Inserir > Quebra manual ou Ctrl+Entrar). Pon o cursor diante do título Introdución e pulsa Retroceso para eliminar a liña que se engadiu.
   2. Vai á primeira páxina e aplícalle o estilo de páxina Primeira páxina (pulsa con botón dereito do rato sobre o nome do estilo de páxina na barra de estado e selecciona Primeira páxina no menú emerxente).
   3. Modifica o estilo Primeira páxina (fai dobre clic no nome deste estilo na barra de estado) e pon as marxes esquerda e dereita a 3 cm e a marxe superior a 14 cm.
   4. Selecciona as tres liñas da portada, aplícalles o estilo Predefinido, céntraas, axusta o tamaño a 16 pt, e axusta o espazo debaixo do parágrafo a 0,40 cm.
   5. Selecciona a primeira liña, selecciona letra negra de 36 pt con espazamento expandido de 3 pt, bordos superior e inferior de 1 pt de grosor separados do texto 0,15 cm.
7. Engadir unha táboa de contidos. Vai á páxina 2 e preme no menú Inserir > Índices e táboas > Índices e táboas. Selecciona o tipo táboa de contidos e pulsa Aceptar. Separa a táboa da marxe superior: fai clic no título da táboa e modifica o estilo do parágrafo axustando o espazo enriba do parágrafo a 6 cm.
8. Engadir cabeceira e pé de páxina:
   1. Modifica o estilo de páxina Predefinido (sitúa o cursor nunha páxina deste estilo e selecciona menú Formato > Páxina ou fai dobre clic sobre o nome do estilo na barra de estado): marxes [2,5 2,5 1,5 1,5] cm, activa a cabeceira e o pé de páxina e pon un bordo inferior na cabeceira e un bordo superior no pé separados 0,10 cm.
   2. Pon o cursor na cabeceira, pulsa Tabulador e escribe Italia. Modifica o estilo de parágrafo Cabeceira: elimina todas as tabulacións e engade unha tabulación a 8 cm con aliñamento centrado e outra a 16 cm con aliñamento á dereita.
   3. Pon o cursor no pé de páxina, pulsa Tabulador e insire o número de páxina (menú Inserir > Campos > Número de páxina). A continuación, modifica as tabulacións do estilo Pé de páxina como na cabeceira.
9. O documento deber quedar así: Italia-1B.odt

13. Engadir imaxes a un documento

1. Descarga estas imaxes: vista-napoles.jpg e mapa-italia.png, e abre este documento: Italia-1B.odt.
2. Engadir a vista de Nápoles debaixo do título Historia. Pon o cursor de edición debaixo do título, preme no elemento de menú Inserir > Imaxe > Do ficheiro, busca a imaxe e fai dobre clic no seu nome ou pulsa Abrir.


Se marcas a caixa de verificación Ligazón no cadro Inserir imaxe, a imaxe non se gardará co documento. O documento será máis pequeno e os cambios eventuais que fagas na imaxe reflectiranse no documento, pero se envías o documento, deberás enviar tamén as imaxes, e se borras ou moves as imaxes, estas desaparecerán do documento. En xeral, as posibles vantaxes non compensan a preocupación de ter que levar conta dos ficheiros separados, polo que é mellor desactivar esta opción.

3. Redimensiona a imaxe ata que a súa largura sexa aproximadamente a metade da área de texto: mantén pulsada a tecla Maiúsculas para conservar as proporcións mentres arrastras unha esquina cara o centro.
4. Fai dobre clic na imaxe para abrir o seu cadro de propiedades. No separador Tipo selecciona posición horizontal á esquerda; no separador Axuste configuración ideal e espazamento á dereita e inferior de 0,20 cm.
5. Segue o mesmo procedemento para engadir o mapa de Italia debaixo do título Xeografía de Italia, pero nesta ocasión aliña a imaxe á dereita e deixa a separación de 0,20 cm á esquerda.
6. Despois de engadir as imaxes, os títulos poden cambiar de páxina: preme no elemento de menú Ferramentas > Actualizar > Actualizar todo. O resultado debe ser como este: Italia-1C.odt.

14. Informe con listas, táboas e fontwork

1. Abre este documento: Informe-1A.odt.
2. Aplica estilos: primeira liña Título 1, segunda liña Corpo de texto. Insire unha quebra de páxina ao principio da última e aplícalle tamén o estilo Título 1. Modifica o estilo Título 1 e aplica espazamento enriba do parágrafo de 1,50 cm.
3. Crear un esquema. Selecciona todas as liñas da primeira páxina salvo as dúas primeiras e preme no botón Activar/Desactivar viñetas da barra de Formatado para crear unha lista. Usa as teclas Tab e Maiús+Tab para aumentar ou diminuír o nivel dos elementos da lista coa fin de realizar un esquema lóxico. Usa Ctrl+Alt+Arriba e Ctrl+Alt+Abaixo para desprazar os elementos da lista ao seu lugar correcto.
4. Pon o cursor na liña Natureza e preme no botón Desprazar cara arriba con subniveis da barra de Viñetas e numeración e sitúa a natureza no inicio do esquema.
5. Modifica o aspecto do esquema. Preme no botón Viñetas e numeración da barra homónima, selecciona o separador Esquema, e selecciona o último esquema.
6. Crear unha táboa. Pulsa Ctrl+Fin para ir ao final do documento e crea unha táboa de 4 columnas (Cidade, Rúa, Teléfono, Contacto) e 4 filas (unha cabeceira e tres filas para tres cidades). Para crear a táboa preme no botón Táboa da barra Estándar, no cadro Inserir táboa selecciona columnas 4, filas 4, activa todas as opcións e pulsa Aceptar. Completa a táboa inventando o contido das celas.
7. Selecciona a táboa e ordena as filas (menú Táboa > Ordenar). Volve seleccionar a táboa e optimiza a largura das columnas: fai clic co botón dereito e selecciona Columna > Largura ideal.
8. Centra a táboa, axusta os espazos superior e inferior e cambia o bordo exterior: pulsa o botón Propiedades da táboa da barra Táboa, abre o separador Táboa, selecciona aliñamento Centro, arriba 0,40 cm e abaixo 0,40 cm; abre o separador Bordos, selecciona a última disposición de liñas predefinida, o estilo de liña de 2,60 pt e pulsa Aceptar.
9. Por último, modifica a cor de fondo da cabeceira da táboa: selecciona a primeira fila e pulsa o botón Cor de fondo da barra Táboa ata que apareza a paleta de cores e selecciona Gris 20%.
10. Configurar a páxina. Modifica o estilo da páxina (marxes [2,5 2,5 1,5 1,5] cm; cabeceira de 2 cm de altura con bordo inferior Azul 5 de 1 pt de grosor separado 0,10 cm do texto; pé de páxina activado) e insire o número de páxina no pé (menú Inserir > Campos > Número de páxina).
11. Modifica os estilos Cabeceira e Pé de páxina, elimina as tabulacións existentes e crea unha tabulación centrada a 8 cm e outra aliñada á dereita a 16 cm.
12. Crear un obxecto de fontwork. Pon o cursor de edición na cabeceira e preme no botón Mostrar funcións de debuxo da barra Estándar: mostrarase a barra de Debuxo. Preme no botón Galería de Fontwork da barra de Debuxo e fai dobre clic sobre o segundo deseño do cadro Galería de Fontwork.
13. Reduce o tamaño do obxecto mantendo as proporcións (pulsa Maiúsculas mentres arrastras unha esquina cara o centro) e arrastra a áncora ata a cabeceira se está noutro lugar.
14. Fai dobre clic no obxecto para editar o texto: mostrarase a barra Obxecto de texto debaixo da barra Estándar. Selecciona todo o texto, escolle o tipo de letra Bitstream Vera Serif, pulsa no botón Negra, teclea Viaxes Atlántico, e pulsa Esc para rematar a edición de texto.
15. Na barra de Propiedades de obxecto de debuxo aplica cor da liña Azul 5, estilo de área Gradación, e enchemento Elipsoide gris azulado/azul claro.
16. Usando o menú contextual (ábreo co botón dereito do rato), primeiro aplica Axuste > No fondo, e seguidamente Posición e tamaño: tamaño 7,00 cm x 1,80 cm, protexer Posición, horizontal Esquerda, vertical Superior.
17. O documento debe quedar así: Informe-1B.odt.

15. Localizar e substituír

1. Abre este documento: Localizar-1.odt.
2. A barra de navegación. Pulsa no botón Navegación ao final da barra de desprazamento vertical para abrir a barra de navegación e arrástraa un pouquiño cara o centro. Os botóns da barra serven para escoller os destinos existentes dentro dun documento e as frechas para colocar o cursor de texto no destino seguinte ou no anterior.
3. Ao abrir Writer os destinos preseleccionados son as páxinas. Pulsa nas frechas para desprazarte polas páxinas. Preme no botón Títulos e usa as frechas para desprazar o cursor polos títulos. Pecha a barra de navegación e comproba que podes seguir desprazándote polos títulos coas frechas que están enriba e debaixo do botón Navegación.
4. O navegador. Preme no botón Navegador da barra Estándar ou pulsa F5 para abrir o Navegador. Expandindo as diferentes clases de obxectos, podes acceder directamente a calquera deles. Este documento só ten títulos: proba a moverte a algún deles.
5. Na parte superior do Navegador hai outro botón para abrir a barra de navegación, dúas frechas para desprazarte polos destinos seleccionados e un cadro para ir directamente á páxina indicada. Hai tamén botóns para subir e baixar os capítulos e para cambiar os títulos de nivel.
6. Localizar. Pulsa Ctrl+Inicio para ir ao principio e abre o menú Editar > Localizar e substituír ou preme no botón homónimo da barra Estándar ou pulsa Ctrl+F. No cadro Buscar escribe soldados e pulsa Localizar: seleccionarase a primeira ocorrencia de soldados desde a posición do cursor cara adiante. Pulsa Localizar repetidamente ata chegar á última e pulsa Pechar.
7. Usa as frechas de navegación para desprazarte cara adiante ou cara atrás polos resultados da última busca realizada. Agora busca guerra e pulsa Localizar todo e pecha o cadro: verás que todas as ocorrencias da palabra guerra están seleccionadas.
8. Tamén se poden localizar atributos, formatos e expresións regulares. Pon o cursor na segunda liña, pulsa Ctrl-F e preme no botón Máis opcións. Borra o cadro Buscar, preme no botón Atributos, marca a caixa de verificación Grosor do tipo de letra e pulsa Aceptar e logo Localizar. Writer chega ao final sen atopar resultados e pregunta se queres buscar desde o principio. Responde Si e verás que Writer selecciona a primeira liña, que é, efectivamente, o único texto do documento que ten o grosor do tipo de letra especificado directamente: nos títulos o grosor especifícase no estilo.
9. Substituír. Substitúe a forma victorioso por vitorioso, que é a forma axustada ás normas actuais. Esta corrección, en realidade, é máis propia da función de verificación ortográfica, pero tamén pode servir para practicar a substitución.
10. Pulsa Ctrl+Inicio para ir ao principio e Ctrl+F para abrir o cadro de Localizar e substituír. En Buscar escribe victorioso, en Substituír por escribe vitorioso e preme no botón Substituír: aparecerá seleccionada a primeira ocorrencia de victorioso. Pulsa outra vez Substituír para substituíla ou Localizar para buscar a ocorrencia seguinte sen substituír esta. En calquera dos dous casos, seleccionarase inmediatamente a ocorrencia seguinte. Repite o procedemento ata chegar ao final do documento, deixando unha ocorrencia sen cambiar.
11. Pulsa sobre a frecha do botón Desfacer para ver a lista de cambios: observamos que cada substitución figura como unha operación independente. Baixa o punteiro do rato pola lista ata seleccionar todas as substitucións e fai clic: o cursor desprazarase ao final da primeira palabra cambiada, que é o último cambio desfeito.
12. Repite o paso nº 10 pero nesta ocasión pulsa Substituír todo. Writer informa do número de veces que se realizou a substitución e o cursor desprázase ao final da última palabra substituída. Pulsa sobre a frecha do botón Desfacer: verás que neste caso todas as substitucións contan como unha operación única.

16. Formato e corrección automáticos

Writer dispón de numerosas opcións de formato e corrección automáticos para axudar ao usuario a ser máis eficiente na creación de documentos de texto. A maioría delas veñen activadas de modo predeterminado e, ás veces, poden desorientar ao usuario ocasional ou novato, que non está familiarizado con elas. Todas poden activarse e desactivarse separadamente nos menús Formato > Formato automático e Ferramentas > Corrección automática.

Para facer a práctica abre este documento, Formato-auto.odt, e sigue as instrucións que atoparás nel.

17. Configurar dicionarios e recursos ortográficos

1. Comprobar módulos instalados e activos. Abre o menú Ferramentas > Opcións > Configuración de idioma > Recursos ortográficos. No cadro superior verás tres liñas correspondentes aos tipos de módulos: a primeira liña, OpenOffice.org Hunspell Spellchecker, é o corrector propiamente dito; a segunda liña, ALTLinux LibHnj Hyphenator, é o guionizador; e a terceira liña, OpenOffice.org New Thesaurus, é o dicionario de sinónimos.
2. Preme no botón Editar á dereita do cadro de módulos de idioma. No cadro Editar módulos, examina os módulos activos para cada idioma cambiado o idioma no selector Idioma. Activa os que necesites e desactiva os que non uses. Asegúrate de ter activados os de galego e español, que necesitarás máis adiante.
3. Instalar módulos dun novo idioma. Abre o menú Ficheiro > Asistentes > Instalar novos dicionarios: abrirase un documento chamado DicOOo que contén macros que descargan os módulos de Internet e os instalan. Selecciona o idioma das instrucións pulsando sobre el. Pulsa o botón Executar DicOOo para abrir o asistente: poderás seleccionar un ou varios dicionarios de cada unha das tres categorías: corrector ortográfico, guionizador e dicionario de sinónimos. Para practicar, instala un dicionario, aínda que non o necesites, por exemplo o de portugués.
4. Cando remates, sae de OpenOffice.org e pecha tamén o Inicio rápido de OpenOffice.org, se o usas. Volve abrir OpenOffice.org e, no cadro de diálogo do menú Ferramentas > Opcións > Configuración do idioma > Recursos ortográficos, selecciona os novos módulos.
5. Crear dicionarios do usuario. Por bos que sexan os dicionarios, nunca están completos nin libres de erro. Por iso existen os dicionarios do usuario: para incluír palabras correctas que non están do dicionario instalado. Deberás crear un dicionario para cada idioma que uses e un dicionario común para todos os idiomas, onde incluirás os nomes propios que non teñan versións adaptadas a algunha lingua (Santiago si, pero non Londres, nin London). Tamén poden crearse dicionarios de excepcións, é dicir, de palabras que non deban usarse.
6. Preme no botón Novo e no cadro emerxente crea un dicionario de galego: escribe Nome Galego, Idioma Galego e pulsa Aceptar. Repite o proceso para crear un dicionario de castelán e outro común. Actívaos marcando as caixas de verificación do cadro Dicionarios definidos polo usuario.
7. Configurar opcións. Podes deixar as opcións nos seus valores predeterminados. Para saber que é cada opción pulsa Axuda.
8. Configurar o idioma predefinido para os documentos. No panel da esquerda preme en Idiomas: os idiomas predefinidos configúranse nos cadros indicados. Cómpre destacar que os cambios efectuados aquí afectan sempre ao documento actual (e só a el se marcas a caixa de verificación Só para o documento actual). Se o cambio de idioma non parece afectar ao documento actual, pode ser que o idioma estea especificado no estilo Predefinido ou nalgún outro estilo usado no documento.

18. Corrección ortográfica

Os correctores ortográficos son unha axuda indispensable para localizar erros ortográficos ou mecanográficos, pero hai que ter sempre presente que teñen moitas limitacións e que poden fallar. En concreto:

1. Os correctores limítanse a cotexar cada palabra do texto coas palabras do dicionario, sen ter en conta a sintaxe nin o significado: por tanto non serven de axuda cando o erro do usuario resulta noutra palabra do léxico. É o caso de escribir votar (‘emitir un voto’) por botar (‘lanzar’), ou por (preposición) en vez de pór (‘poñer’).
2. Non hai (nin pode haber) ningún dicionario completo porque o léxico dunha lingua non se poder delimitar con exactitude: sempre haberá neoloxismos que aínda non se incorporaron ao dicionario. Ademais, non resultaría práctico incluír nun dicionario xeral palabras de uso moi infrecuente ou restrinxidas a ámbitos técnicos, e tamén pode suceder que, por erro, falten no dicionario palabras de uso común que deberían estar nel. Isto ocasiona a aparición de falsos erros, é dicir, palabras correctas que o corrector dá como incorrectas.
3. Máis raramente pode ocorrer que o dicionario teña formas incorrectas e que, por tanto, as dea por boas se as escribe o usuario

En resumo, o uso dun corrector ortográfico non exime ao usuario de coñecer as normas ortográficas e gramaticais da lingua na que escribe: ante un suposto erro detectado polo corrector, o usuario debe saber se efectivamente se trata ou non dun erro auténtico. Se non o é, entón cómpre engadir a palabra ao dicionario do usuario para esa lingua. Hai recursos en Internet aos que pode acudir en busca de axuda:

• Vocabulario ortográfico da lingua galega
• Dicionario da Real Academia Galega. Pode servir para consultar o significado, pero a grafía pode non axustarse ás últimas normas aprobadas pola Real Academia Galega no ano 2003: sen ir máis lonxe, é o caso da palabra dicionario, que este dicionario aínda escribe con dous ces.
• Diccionario de la lengua española

Para facer a práctica, abre este ficheiro, Ortografia-1.odt, e sigue as instrucións inferiores.

1. Antes de nada dálle o formato correcto á estrofa da égloga de Garcilaso. Unha estrofa en poesía pódese asimilar a un parágrafo en prosa, polo que cómpre poñela enteira nun só parágrafo de Writer. Para comprender mellor o que imos facer, preme no botón Caracteres non imprimibles da barra Estándar: verás aparecer un símbolo de parágrafo ao final de cada parágrafo.
2. Pon o cursor ao inicio da segunda liña da estrofa, pulsa Retroceso e logo Maiúsculas+Entrar para inserir un salto forzado de liña dentro do parágrafo. Repite o procedemento para as liñas seguintes e desactiva a visualización dos caracteres non imprimibles. Garda o documento agora para non ter que volver a darlle formato a estrofa máis adiante.
3. Verificación ortográfica automática. Esta opción está activada de modo predeterminado. Se a desactivaches, volve activala pulsando no botón Verificación ortográfica automática da barra Estándar.
4. Para cada palabra subliñada antes da estrofa da égloga, pulsa sobre ela co botón dereito do rato: se é un nome propio, engádeo ao dicionario correspondente (ao común, se o nome se usa nesa forma en todas as linguas, ou ao específico da lingua, se non); se se trata dun erro (estructurais, respeta, armónica), selecciona a corrección apropiada.
5. Ao chegar a estrofa de Garcilaso, fai clic co botón dereito do rato sobre unha palabra subliñada e selecciona a opción O parágrafo é Español (España). Para probar outra forma de manexar os documentos multilingües, que asegura a coherencia en textos longos, pulsa Ctrl-Z para desfacer este último cambio.
6. Definir o idioma no estilo. Pulsa F11 para abrir a ventá de Estilos e formatado, pulsa con botón dereito na área en branco e selecciona Novo para crear un novo estilo. No cadro Estilo de parágrafo asigna Nome Cita en castelán, Ligado a Cita, abre o separador Tipo de letra, aplica Idioma Español (España) e pulsa Aceptar. A continuación fai dobre clic no nome do novo estilo na ventá de Estilos e formatado para aplicarllo á estrofa. Verás que desaparece o subliñado e que o texto aparece sangrado igual que o derradeiro parágrafo, pois o novo estilo Cita en castelán foi ligado ao estilo Cita, que é o que ten aplicado este parágrafo.
7. Para rematar engade o falso erro ao dicionario de galego e corrixe o erro auténtico no texto do DOG.
8. Recargar o documento. Para practicar a verificación ortográfica manual cómpre desfacer primeiro as correccións. Pulsa Ficheiro > Recargar para descartar todos os cambios realizados desde que gardamos por última vez. Ademais, imos eliminar as palabras engadidas aos dicionarios: abre o menú Ferramentas > Opcións > Configuración de idioma > Recursos ortográficos, selecciona o dicionario de nomes, pulsa no botón Editar e elimina todos os nomes. Repite o proceso co dicionario de galego.
9. Verificación ortográfica manual. Durante a verificación ortográfica manual non se pode cambiar o idioma asignado ao texto, polo que primeiro hai que volver marcar a estrofa de Garcilaso como castelán. Imos volver crear o estilo Cita en castelán seguindo un procedemento diferente. Pulsa F11 para abrir a ventá de Estilos e formatado, pon o cursor de edición na estrofa e fai dobre clic sobre o estilo Cita. Fai clic co botón dereito nunha palabra subliñada e selecciona O parágrafo é Español (España). Agora, na ventá de Estilos e formatado, pulsa no botón da dereita e selecciona Novo estilo a partir da selección e ponlle de nome Cita en castelán. Xa temos o estilo listo para aplicarllo a outras citas en castelán.
10. Pulsa Ctrl+Inicio para ir ao principio do documento e abre o menú Ferramentas > Verificación ortográfica ou pulsa F7. Preme no botón Engadir para engadir os nomes ao dicionario de nomes ou os falsos erros ao dicionario correspondente, e selecciona a corrección apropiada no cadro Suxestións e preme no botón Cambiar para corrixir os erros. Preme no botón Axuda para ver a función dos outros botóns.

19. Guionización e columnas

1. Abre este documento: Guionizacion-1A.odt.
2. Columnas. Pon o cursor no inicio do relato (diante de Todos) e pulsa Ctrl+Maiúsculas+Fin para seleccionar ata o final. Selecciona o menú Formato > Columnas para abrir o cadro de formato de columnas. Selecciona Columnas 2, Distribuír contido en tódalas columnas por igual, Espazamento 0,50 cm, Largura automática, Aplicar a Selección e pulsa Aceptar.
   

   Para dispor o texto en columnas Writer crea unha nova sección. Unha sección é un bloque de texto con formato e atributos especiais. Pódense usar as seccións para:

   • Protexer o texto contra cambios.
   • Ocultar o texto.
   • Mostrar dinamicamente o contido doutro documento.
   • Engadir columnas, marxes ou fondo especiais a unha parte do documento.
3. Guionización automática. Debe estar instalado e activado o módulo de guionización do idioma galego. Pulsa Ctrl+Inicio para ir ao principio da sección, fai clic co botón dereito do rato e selecciona Editar estilo de parágrafo. Abre o separador Sangrías e espazamento e aplica Sangría Primeira liña Automático. No separador Aliñamento selecciona Xustificado. No separador Fluxo de texto selecciona Guionización Automaticamente 2 2 0, Control de liñas illadas 2, Control de liñas viúvas 2 e pulsa Aceptar.
   

   A guionización automática elimina os espazos demasiado largos que ás veces quedan entre as palabras cando xustificamos liñas estreitas, dándolle un aspecto máis profesional ao documento.

4. Formato de páxina. Abre o menú Formato > Páxina para modificar o estilo de páxina Predefinido, axusta as marxes a [2,5 2,5 2 2 ] cm e pulsa Aceptar. Abre o menú Inserir > Pé de páxina > Predefinido para inserir o pé de páxina. Pulsa Tabulación e Inserir > Campos > Número de páxina. Para que coincidan as liñas das columnas, abre outra vez Formato > Páxina, selecciona Conformidade de rexistro, Estilo de referencia Corpo de texto e pulsa Aceptar.
   

   Se insires a cabeceira ou pé de páxina despois de modificar as marxes, as posicións das tabulacións dos estilos de parágrafo de cabeceira e pé axústanse automaticamente á nova largura da páxina.

5. Elimina a sangría de primeira liña do primeiro parágrafo e quítalle o espazamento de debaixo do estilo de parágrafo Corpo de texto: coa sangría de primeira liña chega para delimitar os parágrafos. O documento finalizado debería quedar como este: Guionizacion-1B.odt.

20. Crear e usar modelos

Os modelos (templates en inglés, plantillas en castelán) son documentos que conteñen texto, gráficos e formatos usados repetidamente (remites, logotipos, etc.) e serven de base para crear documentos novos. Aforran moito tempo e son un recurso imprescindible para axilizar o traballo.

Imos ver como aproveitar un documento existente para crear un modelo que nos sirva para crear documentos similares.

1. Abre este documento: Carta-2.odt.
2. Gárdao como modelo. Preme no elemento de menú Ficheiro > Modelos > Gardar, selecciona a categoría Os meus modelos (se non está xa seleccionada), e no cadro Novo modelo escribe o nome, por exemplo Carta do director, e pulsa Aceptar.
3. Pecha o documento e abre o modelo para editalo: preme no elemento de menú Ficheiro > Modelos > Organizar, abre a categoría Os meus modelos, pulsa sobre Carta do director co botón dereito do rato e selecciona Editar.
   

   Observa o nome do modelo na barra de título da ventá: isto quere dicir que estamos a editar o modelo; se estivésemos creando un documento novo baseado no modelo, aparecería Sen título.

4. Elimina todo o texto que non queiras que apareza do documento novo, pero deixa a data: trátase dun campo que se cumprimenta automaticamente coa data na que se crea o documento baseado no modelo. Como saúdo xenérico pon Estimado cliente. Cando remates, pulsa Gardar e pecha o modelo.
5. Crea unha carta nova baseada no modelo. Pulsa longamente sobre o botón Novo ata que se despregue un submenú e selecciona Modelos e documentos. Busca o modelo e fai dobre clic no nome. Crearase un documento novo. Observa que na barra de título aparece Sen título e que a data é a do día. Escribe algo e gárdao.

21. Usar texto automático

O texto automático permite asignar texto, táboas, gráficos e outros elementos a unha combinación de teclas. Úsase, xunto cos modelos, para aforrar tempo na redacción de textos repetitivos.

A práctica seguinte fai uso do campo Empresa. Para realizala correctamente asegúrate de que non está baleiro: abre o menú Ferramentas > Opcións > OpenOffice.org > Datos do usuario e completa o dato Empresa.

1. Crear texto automático. Abre este documento: Texto-auto-1.odt.
2. Selecciona os parágrafos debaixo do título Benvida e abre o menú Editar > Texto auto ou pulsa Ctrl+F3. En Nome insire Benvida, deixa o Atallo suxerido, selecciona a categoría Mi texto automático, preme no botón Texto auto e selecciona Novo. Pulsa Pechar para pechar o cadro. A partir de agora poderás inserir o texto gardado pulsado B seguido de F3.
3. Repite o procedemento anterior para crear textos automáticos para Reenvío factura e Recibo devolto.
4. Usar texto automático. Abre o menú Ficheiro > Novo > Modelos e documentos e fai dobre clic sobre o modelo creado no apartado anterior para escribir unha carta de benvida a un novo cliente. Pon o cursor de edición debaixo do saúdo e teclea b seguido de F3. A carta podería quedar así: Texto-auto-2.odt.
5. Usando o mesmo modelo escribe unha carta reenviando unha factura. Podería quedar así: Texto-auto-3.odt.

22. Dar formato a un libro

O obxectivo desta práctica é aprender a dar formato un libro, entendendo por tal un documento extenso con portada, preliminares, táboa de contidos, capítulos e apéndices, que se imprime usando as dúas caras de cada páxina. Tamén veremos como usar o navegador para examinar a estrutura e desprazarse polo documento. O texto da práctica está tomado da tradución española da Especificación HTML 4.01.

1. Abre este documento: HTML-4.01-A.odt.
2. Abre o navegador: preme no botón Navegador da barra Estándar ou pulsa F5. Desprega a árbore de títulos e fai dobre clic neles para localizalos no documento.
   

   Trátanse como títulos de capítulos ou apartados aqueles parágrafos asociados aos estilos asignados a cada nivel no cadro de diálogo Numeración de esquema (menú de Ferramentas).

3. Páxina do copyright. Abre a ventá de Estilos e formatado (pulsa F11 ou o botón Estilos e formatado da barra de Formatado). Preme no botón Estilos de páxina, fai clic na área en branco co botón dereito do rato e selecciona Novo para crear un estilo novo.
4. No cadro de Estilo de páxina, selecciona nome Copyright, seguinte estilo Predefinido. Abre o separador Páxina e aplica marxes [2,5 3,5 24 2,5] cm.
5. Portada. Modifica o estilo Primeira páxina: marxes [3,5 2,5 12 2,5] cm, abre o separador Organizador e selecciona Seguinte estilo Copyright. Insire unha quebra de páxina manual (Ctrl+Entrar) diante da palabra Copyright. Vai á primeira páxina e aplícalle o estilo Primeira páxina (fai dobre clic sobre este estilo na ventá de Estilos e formatado ou fai clic co botón dereito do rato sobre o nome do estilo de páxina da barra de estado).
6. Páxina inicial de capítulo. Modifica o estilo Páxina á dereita: seguinte estilo Predefinido, marxes [3,5 2,5 6 2,5] cm. Modifica o estilo de parágrafo Título 1: abre o separador Fluxo de texto e insire unha quebra de páxina anterior con estilo Páxina dereita.
7. Páxinas restantes de cada capítulo. Modifica o estilo de páxina Predefinido: deseño de páxina reflectido, marxes [3,5 2,5 1,5 2,5] cm, activar cabeceira e quitar a marca da caixa de verificación Mesmo contido esquerda/dereita.
8. Cabeceira das páxinas esquerdas. Vai a unha páxina par de estilo Predefinido (por exemplo a páxina 10) e sitúa o cursor de edición na cabeceira. Modifica o estilo de parágrafo Cabeceira á esquerda: elimina as tabulacións existentes e crea unha tabulación centrada a 7,5 cm e unha tabulación aliñada á dereita a 15 cm. Insire o número de páxina (menú Inserir > Campos > Número de páxina), dúas tabulacións e o título do documento (menú Inserir > Campos > Título).
9. Prepara a cabeceira das páxinas dereitas de xeito similar: vai á páxina seguinte, modifica as tabulacións do estilo Cabeceira, insire o título do capítulo (Inserir > Campos > Outros), dúas tabulacións e o número de páxina.
10. Índice de materias ou táboa de contidos. Vai ao final do apartado Estado de este documento e engade un novo parágrafo e aplícalle estilo Título 1. Escribe Índice e insire unha táboa de contidos sen título.
11. Previsualiza o documento desde o principio. Pulsa o botón Previsualización de libro. O documento debería quedar como este: HTML-4.01-B.odt.

23. Numerar os capítulos dun libro

Continuamos a práctica anterior numerando os capítulos do libro e empregando dúas series de numeración de páxinas: a primeira, en números romanos, para as páxinas preliminares; a segunda, en números arábigos, para o corpo principal e os apéndices.

1. Abre este documento: HTML-4.01-B.odt.
2. Numerar os capítulos. Abre Ferramentas > Numeración de esquema, selecciona niveis 1-10, número 1, 2, 3. ..., mostrar subniveis 10, separador despois . espazo, sangría e distancias 0 cm, aliñamento esquerda.
3. Para eliminar a numeración das seccións preliminares, hai que modificar o formato de parágrafo de cada título preliminar. Vai a cada título preliminar e na barra de Viñetas e numeración pulsa o botón Desactivar numeración.
4. Para usar unha numeración diferente para os apéndices, hai que crear un novo estilo de numeración e modificar o formato de parágrafo de cada título do apéndice para asignarllo.
   1. Na ventá de Estilos e formatado pulsa sobre Estilos de lista e crea un estilo novo chamado Apéndice. No separador Posición, selecciona niveis 1-10 e aplica: sangría relativo 0 cm, distancia ao texto 0 cm, espazo mínimo 0 cm, aliñamento esquerda. No separador Opcións, selecciona nivel 1-10, numeración 1, 2, 3, ..., despois . espazo, estilo ningún, mostrar subniveis 10. Logo selecciona só o nivel 1 e cambia a numeración a A, B, C, ... e pulsa Aceptar.
   2. Para cada título do apéndice Cambios modifica manualmente o formato de parágrafo seleccionado no separador Numeración o estilo Apéndice.
5. Mostrar número de capítulo na cabeceira. Vai a unha páxina impar de estilo Predefinido (por exemplo a páxina 13), pon o cursor ao principio da cabeceira e insire o número de capítulo (menú Inserir > Campos > Outros).
6. Usar números romanos para as páxinas preliminares. Hai que crear dous estilos de páxina novos para a páxina inicial e as restantes de cada apartado preliminar e aplicarlles a numeración romana.
   1. Vai a unha páxina de estilo Predefinido, abre a ventá de Estilos e formatado, visualiza os Estilos de páxina, pulsa no botón Novo estilo a partir da selección e dálle ao novo estilo o nome de Preliminar. Modifica o estilo Preliminar: no separador Páxina selecciona formato i, ii, iii, ... e pulsa Aceptar.
   2. Vai a unha páxina de estilo Páxina á dereita e crea un novo estilo baseado nela co nome de Preliminar dereita. Modifica o estilo Preliminar dereita: formato de numeración romana minúscula, seguinte estilo Preliminar.
   3. Para cada título preliminar de nivel 1 modifica o formato de parágrafo e no separador Fluxo de texto cambia o estilo de páxina da quebra por Preliminar dereita.
7. Reiniciar numeración. Vai ao primeiro título do corpo principal e modifica o formato de parágrafo asignando número de páxina 1 no separador Fluxo de texto.
8. Pulsa Ferramentas > Actualizar > Todos os índices e táboas e previsualiza o documento. Debería quedar como este: HTML-4.01-C.odt.

José Troncoso (troncoso arroba mundo-r punto com). 26 de marzo de 2008.

Publicado baixo a licencia de documentación libre GNU (GFDL).

Valid XHTML 1.0 Strict. Valid CSS.